67 language learning – English with PAW

Strona bierna w języku angielskim – czasowniki modalne, passive infinitive i passive gerund

Strona bierna: czasowniki modalne, passive infinitive i passive gerund

W poprzedniej części zobaczyliśmy, że większość konstrukcji strony biernej opiera się na jednej zasadzie – zmienia się jedynie forma czasownika be. Teraz pójdziemy o krok dalej i przyjrzymy się konstrukcjom, które są charakterystyczne dla języka formalnego, biznesowego oraz egzaminów Cambridge.

Niektóre z nich spotkasz codziennie w e-mailach i komunikatach, inne pojawiają się głównie w artykułach naukowych czy tekstach akademickich. Warto jednak znać wszystkie, ponieważ nawet jeśli nie będziesz ich często używać, ich rozpoznawanie jest niezbędne podczas czytania tekstów na poziomie C1 i C2.

Passive Voice z czasownikami modalnymi

To jedna z najważniejszych konstrukcji na poziomie C1.

Dobra wiadomość jest taka, że jest wyjątkowo prosta.

czasownik modalny + be + past participle


Can

This problem can be solved.

The machine can be repaired.

These documents can be downloaded.


Must

The rules must be followed.

Helmets must be worn.

The form must be completed.

To bardzo częsta konstrukcja w regulaminach.


Should

The patient should be examined.

Children should be protected.

The report should be submitted today.


May

The flight may be cancelled.

The event may be postponed.

The road may be closed.


Might

The building might be demolished.

The meeting might be rescheduled.


Could

More money could be invested in education.

This issue could be solved more efficiently.


Ought to

The bridge ought to be repaired.

Rzadziej spotykane, ale poprawne.


Często popełniany błąd:

❌ The rules must followed.

Jak wygląda poprawne zdanie w stronie biernej z czasownikiem modalnym must?

✅ The rules must be followed.

Po każdym czasowniku modalnym w stronie biernej zawsze pojawia się czasownik be.


Passive Infinitive

Passivie infinitive to forma bezokolicznika w stronie biernej.

Konstrukcja

to be + past participle

Passive infinitive stosujemy, gdy chcemy wyrazić, że dana osoba lub rzecz ma podlegać określonej czynności, a jednocześnie konstrukcja gramatyczna wymaga bezokolicznika z to. Najczęściej pojawia się po czasownikach takich jak want, hope, expect, need, plan, decide czy would like. Używamy go również w bardziej formalnych konstrukcjach, np. He is expected to be promoted („Oczekuje się, że dostanie awans”). W praktyce passive infinitive odpowiada na pytanie: co ma zostać zrobione / co ma się wydarzyć?

I want to be informed about any changes.
Chcę być informowany o wszelkich zmianach.

She hopes to be chosen for the team.
Ma nadzieję, że zostanie wybrana do zespołu.

The documents need to be signed.
Dokumenty muszą zostać podpisane.

Passive infinitive może również występować w formie perfect: to have been + III forma. Używamy jej, gdy chcemy powiedzieć, że bierna czynność wydarzyła się wcześniej. Na przykład: He claims to have been treated unfairly oznacza „Twierdzi, że został potraktowany niesprawiedliwie”. Ta konstrukcja jest szczególnie częsta w języku formalnym, prasowym i akademickim.


Przykłady

The problem needs to be solved.

This document has to be signed.

The room is ready to be cleaned.

There is nothing to be worried about.

He expects to be promoted.


Passive Infinitive po przymiotnikach

The house is ready to be sold.

The article is difficult to be understood.


Perfect Passive Infinitive

Konstrukcja

to have been + Past Participle

Passive infinitive może również występować w formie perfect. Używamy jej, gdy chcemy powiedzieć, że bierna czynność wydarzyła się wcześniej. Na przykład: He claims to have been treated unfairly oznacza „Twierdzi, że został potraktowany niesprawiedliwie”. Ta konstrukcja jest szczególnie częsta w języku formalnym, prasowym i akademickim.


Przykłady

He is believed to have been arrested.

She seems to have been promoted.

The painting appears to have been stolen.

They are thought to have been informed.

Ta konstrukcja będzie niezwykle ważna, gdy w kolejnej części przejdziemy do reporting verbs.


Passive Gerund

Konstrukcja

being + Past Participle

Passive gerund stosujemy, gdy chcemy wyrazić, że ktoś lub coś jest poddawane określonej czynności, ale jednocześnie potrzebujemy formy –ing. Najczęściej pojawia się po czasownikach, wyrażeniach i przyimkach, które wymagają gerundu, np. avoid, enjoy, mind, dislike, consider, suggest czy look forward to. Dlatego mówimy: She hates being criticized („Ona nie znosi być krytykowana”) albo He avoided being seen by the police („Unikał bycia zauważonym przez policję”). Warto pamiętać, że po przyimku również używamy being, np. She is afraid of being judged.


Przykłady

I hate being interrupted.

Nobody likes being criticised.

She enjoys being praised.

He remembers being invited.

The children dislike being told what to do.

To bardzo naturalne konstrukcje.


Często popełniany błąd

❌ I hate interrupting.

To zdanie oznacza:

Nie lubię przerywać innym.

Natomiast:

I hate being interrupted.

Nie lubię, kiedy mi się przerywa.


Perfect Passive Gerund

Konstrukcja

having been + Past Participle

Passive gerund może również występować w formie perfect. Używamy jej, kiedy chcemy podkreślić, że bierna czynność zakończyła się przed inną czynnością lub momentem, o którym mówimy. Na przykład: He denied having been told about the problem oznacza „Zaprzeczył, że został poinformowany o problemie”. W praktyce najważniejsze jest więc zapamiętanie różnicy: passive infinitive = to be done, natomiast passive gerund = being done.


Przykłady

He denied having been informed.

She remembered having been warned.

They regretted having been invited.

Nobody admitted having been involved.

Ta konstrukcja pojawia się przede wszystkim w formalnym języku pisanym.


Jak zapamiętać te konstrukcje?

KonstrukcjaSchemat
Modal Passivemodal + be + III forma
Passive Infinitiveto be + III forma
Perfect Passive Infinitiveto have been + III forma
Passive Gerundbeing + III forma
Perfect Passive Gerundhaving been + III forma

Wprowadzenie do strony biernej – część I

Jeżeli kiedykolwiek czytałeś artykuły w BBC, The Guardian, The Economist, publikacje naukowe czy raporty biznesowe, prawdopodobnie zauważyłeś, że strona bierna pojawia się tam niezwykle często. Dla wielu osób uczących się języka angielskiego jest to zaskoczenie, ponieważ w języku polskim konstrukcje bierne występują znacznie rzadziej.

Weźmy prosty przykład.

Strona czynna (active voice):

The police arrested the suspect yesterday.

W tym zdaniu najważniejsza jest policja – to ona wykonuje czynność.

Teraz spójrzmy na stronę bierną (passive voice):

The suspect was arrested yesterday.

Tutaj uwaga zostaje skierowana na podejrzanego, a nie na policję. Informacja o wykonawcy czynności staje się mniej istotna lub wręcz zbędna.

To właśnie dlatego strona bierna jest tak popularna. Pozwala zmienić perspektywę wypowiedzi i nadać jej bardziej formalny, bezosobowy lub obiektywny charakter.

Czym właściwie jest Passive Voice?

Strona bierna (Passive Voice) to konstrukcja gramatyczna, w której najważniejszy staje się odbiorca czynności, a nie jej wykonawca.

Porównaj:

Active Voice

Shakespeare wrote Hamlet.

Najważniejszą informacją jest to, kto napisał dramat.

Passive Voice

Hamlet was written by Shakespeare.

Tutaj uwaga skupiona jest na dziele napisanym przez Szekspira.

Wykonawcę czynności możemy dodać za pomocą przyimka by, ale robimy to tylko wtedy, gdy ta informacja jest ważna.


Strona bierna pozwala:

  • nadać tekstowi bardziej formalny charakter,
  • uniknąć niepotrzebnego powtarzania podmiotu,
  • skupić uwagę na rezultacie działania,
  • zachować neutralny ton wypowiedzi,
  • pominąć wykonawcę czynności, gdy nie jest znany lub nie ma znaczenia.

Dlatego jest tak powszechna w:

  • artykułach prasowych,
  • publikacjach naukowych,
  • raportach,
  • instrukcjach obsługi,
  • dokumentach urzędowych,
  • umowach,
  • pracach akademickich,

Kiedy używamy strony biernej?

Choć wiele podręczników ogranicza się do krótkiej listy zastosowań, w praktyce Passive Voice pełni znacznie więcej funkcji. Przyjrzyjmy się najważniejszym z nich.

1. Gdy nie wiemy, kto wykonał czynność

Jest to najczęstszy przypadek.

My bike was stolen last night.

Nie wiemy, kto ukradł rower. Ważniejszy jest sam fakt kradzieży.

Inne przykłady:

My wallet has been stolen.

Several windows were broken during the storm.

The documents have disappeared.

2. Gdy wykonawca czynności nie jest istotny

Czasami wiemy, kto wykonał daną czynność, ale wspominanie o tej osobie nie wnosi istotnych informacji.

Zamiast mówić:

Someone cleans the offices every evening.

bardziej naturalnie brzmi:

The offices are cleaned every evening.

3. Gdy rezultat jest ważniejszy od wykonawcy

To niezwykle częste w języku formalnym.

Wyobraź sobie artykuł prasowy.

Zamiast:

Engineers completed the bridge.

częściej przeczytasz:

The bridge has been completed.

Zwracamy uwagę na zakończenie budowy mostu, a nie na inżynierów.

4. W wiadomościach i mediach

Stronę bierną można często spotkać w nagłówkach gazet.

Two people were injured in the accident.

A new law has been introduced.

Several buildings were damaged during the earthquake.

The suspect has been arrested.

5. W tekstach naukowych

W publikacjach naukowych autorzy starają się unikać pierwszej osoby.

Zamiast:

We analysed the data.

często pojawia się:

The data were analysed.

Inne przykłady:

The experiment was conducted over six months.

Samples were collected every week.

6. W instrukcjach

Instrukcje obsługi bardzo często wykorzystują stronę bierną.

The device should be switched off before cleaning.

The batteries must be replaced every year.

The package should be opened carefully.

7. W języku biznesowym

W korespondencji biznesowej Passive Voice jest niemal codziennością.

Your application has been received.

Your order has been shipped.

Payment has not been received.

Your request is being processed.

8. Aby uniknąć wskazywania winnego

To bardzo interesujące zastosowanie.

Wyobraź sobie konferencję prasową firmy.

Zamiast powiedzieć:

We made a mistake.

często usłyszysz:

Mistakes were made.


Konstrukcja

Na pierwszy rzut oka Passive Voice wydaje się skomplikowana, ale jej konstrukcja opiera się na jednej prostej zasadzie:

Podmiot + czasownik be w odpowiednim czasie + imiesłów bierny (Past Participle, III forma czasownika)

Przykład:

Active:

Somebody stole my car.

  1. Znajdujemy dopełnienie.

Somebody stole my car.

  1. Przenosimy je na początek zdania.

My car…

  1. Odmieniamy czasownik be zgodnie z czasem zdania.
  2. Dodajemy trzecią formę czasownika.

Otrzymujemy:

My car was stolen.


Passive Voice w czterech prostych krokach:

Każde zdanie możesz przekształcić według tego samego schematu.

Krok 1. Znajdź dopełnienie

The chef prepared the meal.

Dopełnienie:

the meal

Krok 2. Umieść je na początku

The meal…

Krok 3. Dopasuj odpowiednią formę czasownika be

Ponieważ zdanie jest w Past Simple:

was

Krok 4. Dodaj III formę czasownika

prepare → prepared

Krok 5. Otrzymujemy zdanie w stronie biernej

The meal was prepared.


Co dzieje się z wykonawcą czynności?

Nie zawsze musimy go wskazywać w zdaniu.

Jeżeli jest potrzebny, dodajemy wprowadzamy za pomocą by.

The Mona Lisa was painted by Leonardo da Vinci.

Natomiast w większości sytuacji by po prostu pomijamy.

Porównaj:

My phone was stolen. My phone was stolen by somebody.