Jeżeli kiedykolwiek czytałeś artykuły w BBC, The Guardian, The Economist, publikacje naukowe czy raporty biznesowe, prawdopodobnie zauważyłeś, że strona bierna pojawia się tam niezwykle często. Dla wielu osób uczących się języka angielskiego jest to zaskoczenie, ponieważ w języku polskim konstrukcje bierne występują znacznie rzadziej.
Weźmy prosty przykład.
Strona czynna (active voice):
The police arrested the suspect yesterday.
W tym zdaniu najważniejsza jest policja – to ona wykonuje czynność.
Teraz spójrzmy na stronę bierną (passive voice):
The suspect was arrested yesterday.
Tutaj uwaga zostaje skierowana na podejrzanego, a nie na policję. Informacja o wykonawcy czynności staje się mniej istotna lub wręcz zbędna.
To właśnie dlatego strona bierna jest tak popularna. Pozwala zmienić perspektywę wypowiedzi i nadać jej bardziej formalny, bezosobowy lub obiektywny charakter.
Czym właściwie jest Passive Voice?
Strona bierna (Passive Voice) to konstrukcja gramatyczna, w której najważniejszy staje się odbiorca czynności, a nie jej wykonawca.
Porównaj:
Active Voice
Shakespeare wrote Hamlet.
Najważniejszą informacją jest to, kto napisał dramat.
Passive Voice
Hamlet was written by Shakespeare.
Tutaj uwaga skupiona jest na dziele napisanym przez Szekspira.
Wykonawcę czynności możemy dodać za pomocą przyimka by, ale robimy to tylko wtedy, gdy ta informacja jest ważna.
Strona bierna pozwala:
- nadać tekstowi bardziej formalny charakter,
- uniknąć niepotrzebnego powtarzania podmiotu,
- skupić uwagę na rezultacie działania,
- zachować neutralny ton wypowiedzi,
- pominąć wykonawcę czynności, gdy nie jest znany lub nie ma znaczenia.
Dlatego jest tak powszechna w:
- artykułach prasowych,
- publikacjach naukowych,
- raportach,
- instrukcjach obsługi,
- dokumentach urzędowych,
- umowach,
- pracach akademickich,
Kiedy używamy strony biernej?
Choć wiele podręczników ogranicza się do krótkiej listy zastosowań, w praktyce Passive Voice pełni znacznie więcej funkcji. Przyjrzyjmy się najważniejszym z nich.
1. Gdy nie wiemy, kto wykonał czynność
Jest to najczęstszy przypadek.
My bike was stolen last night.
Nie wiemy, kto ukradł rower. Ważniejszy jest sam fakt kradzieży.
Inne przykłady:
My wallet has been stolen.
Several windows were broken during the storm.
The documents have disappeared.
2. Gdy wykonawca czynności nie jest istotny
Czasami wiemy, kto wykonał daną czynność, ale wspominanie o tej osobie nie wnosi istotnych informacji.
Zamiast mówić:
Someone cleans the offices every evening.
bardziej naturalnie brzmi:
The offices are cleaned every evening.
3. Gdy rezultat jest ważniejszy od wykonawcy
To niezwykle częste w języku formalnym.
Wyobraź sobie artykuł prasowy.
Zamiast:
Engineers completed the bridge.
częściej przeczytasz:
The bridge has been completed.
Zwracamy uwagę na zakończenie budowy mostu, a nie na inżynierów.
4. W wiadomościach i mediach
Stronę bierną można często spotkać w nagłówkach gazet.
Two people were injured in the accident.
A new law has been introduced.
Several buildings were damaged during the earthquake.
The suspect has been arrested.
5. W tekstach naukowych
W publikacjach naukowych autorzy starają się unikać pierwszej osoby.
Zamiast:
We analysed the data.
często pojawia się:
The data were analysed.
Inne przykłady:
The experiment was conducted over six months.
Samples were collected every week.
6. W instrukcjach
Instrukcje obsługi bardzo często wykorzystują stronę bierną.
The device should be switched off before cleaning.
The batteries must be replaced every year.
The package should be opened carefully.
7. W języku biznesowym
W korespondencji biznesowej Passive Voice jest niemal codziennością.
Your application has been received.
Your order has been shipped.
Payment has not been received.
Your request is being processed.
8. Aby uniknąć wskazywania winnego
To bardzo interesujące zastosowanie.
Wyobraź sobie konferencję prasową firmy.
Zamiast powiedzieć:
We made a mistake.
często usłyszysz:
Mistakes were made.
Konstrukcja
Na pierwszy rzut oka Passive Voice wydaje się skomplikowana, ale jej konstrukcja opiera się na jednej prostej zasadzie:
Podmiot + czasownik be w odpowiednim czasie + imiesłów bierny (Past Participle, III forma czasownika)
Przykład:
Active:
Somebody stole my car.
- Znajdujemy dopełnienie.
Somebody stole my car.
- Przenosimy je na początek zdania.
My car…
- Odmieniamy czasownik be zgodnie z czasem zdania.
- Dodajemy trzecią formę czasownika.
Otrzymujemy:
My car was stolen.
Passive Voice w czterech prostych krokach:
Każde zdanie możesz przekształcić według tego samego schematu.
Krok 1. Znajdź dopełnienie
The chef prepared the meal.
Dopełnienie:
the meal
Krok 2. Umieść je na początku
The meal…
Krok 3. Dopasuj odpowiednią formę czasownika be
Ponieważ zdanie jest w Past Simple:
was
Krok 4. Dodaj III formę czasownika
prepare → prepared
Krok 5. Otrzymujemy zdanie w stronie biernej
The meal was prepared.
Co dzieje się z wykonawcą czynności?
Nie zawsze musimy go wskazywać w zdaniu.
Jeżeli jest potrzebny, dodajemy wprowadzamy za pomocą by.
The Mona Lisa was painted by Leonardo da Vinci.
Natomiast w większości sytuacji by po prostu pomijamy.
Porównaj:
My phone was stolen. My phone was stolen by somebody.
